6 Şubat 2014 Perşembe

Digital Age Almanak: Mobil Pazarlamada 2013 Değerlendirmesi


Mobil cihazların hayatın merkezine yerleşmesi sonucu pazarlama ve satış süreçlerimizde kaçınılmaz bir değişim gerçekleşti. Hızla artan akıllı cihaz penetrasyonu ile birlikte 2013 mobil pazarlama için bir dönüşüm yılı oldu. Akıllı telefonlar ve tabletlerin yaygınlaşmasıyla bu yıl ivme kazanan mobildeki gelişmelerin önümüzdeki dönemin de yönünü belirleyeceğini söyleyebiliriz.

Mobil reklamdaki yıllık büyüme artışının operatör mecraları ile birlikte yüzde 30’un üzerinde gerçekleştiğini görüyoruz. Markalar iletişim çalışmalarında mobil mecraları performans amaçlı daha sık kullanırken içerik sahipleri yeni mobil reklam envanterlerini pazara yoğun olarak sunuyorlar. Büyümenin arz ve talep tarafında dengeli oluşması sağlıklı ve uzun soluklu bir yükseliş trendinin başladığını gösteriyor. Mobil cihazlar aracılığı ile satın almanın payı hızla artıyorKaliteli içeriğin mobil kanallar üzerinden etkin dağıtımının mobil reklamın performansında belirleyici olacağını düşünüyorum. Önümüzdeki günlerde büyümenin video, oyun, uygulama içi reklam alanları ve lokasyon bazlı iletişim çalışmaları üzerinden devam edeceğine inanıyorum.

Mobil ticaret yaygınlaşıyor
Eticaret alanındaki hızlı yükselişin mobil platformlara taşındığını görüyoruz; mobil cihazlar aracılığı ile satın almanın payı hızla artıyor. Toplam satın alımlarda mobil üzerinden geçen işlem ve cironun yüzdesel payı bu yıl çift haneli rakamlara ulaştı. Akıllı cihazların yaygınlaşması, mobil finansal ödeme teknolojilerinin pazara sunulması ve tüketiciler tarafında cep telefonu kullanımının alışveriş alışkanlıklarını da kapsayacak şekilde genişlemesi özellikle belirli sektörlerde büyük değişimlerin habercisi. 2014 yılı içerisinde pazara sunulacak olan markalı uygulamaların sayısında büyük artış bekliyoruz. Markaların müşterileri ile olan ilişkilerinde yeni bir dönem açıldı. Bireylerin cep telefonlarını kendilerinin bir parçası olarak gördüğü bu dönemde markaların kendi sadakat uygulamalarını da mobil cihazlar üzerine taşıması ve yeni bir kanal oluşturması kaçınılmazdı. 2013 yılı sadakat ve kupon uygulamalarının güçlü şekilde sahaya çıktığı ve tüketiciler nezdinde büyük ilgi gördüğü bir yıl oldu. Markaların CRM altyapılarını ve kasa sistemlerini mobil teknolojiler ile geliştirdiğine ve yüksek yatırımlar yaptıklarına şahit olduk. Markaların müşterileri ile olan ilişkilerinde yeni bir dönem açıldı; bu yeni kanalın güçlenerek gelişeceğine inanıyoruz.

Büyük veri markalar için fırsatlar sunuyor
Tüketicilerin bıraktıkları dijital izler firmalara müşterilerini daha iyi anlamak ve müşterinin ihtiyaçları doğrultusundaki ürün ve servisleri pazara sunmak için fırsatlar sağlıyor. Mobil cihazların kullanımının çeşitlenmesi ve artmasıyla birlikte dijital izlerin derinliği artıyor; bu doğrultuda veri madenciliği önümüzdeki dönem firmaların performansını belirleyen temel yetkinliklerden biri olarak karşımıza çıkıyor. Bu konuda kişisel verilerin korunması ve kullanılmasıyla ilgili yapılan düzenlemelerin uygulanması ve markaların kanunlar ve etik kurallar çerçevesinde faaliyetlerinde göstereceği hassasiyet 2014 yılında gündemdeki önemini koruyor olacak. Sektördeki vergi oranları sürdürülebilir yatırım iklimini olumsuz etkiliyor. Oranlar, yatırım miktarını ve iştahını azaltıyor ve finansal performansı negatif etkiliyor. Böyle olunca, artan maliyet, günün sonunda tüketicinin hizmete daha uygun fiyatlarla ulaşmasının önünde bir engel olarak kalıyor. Başka bir deyişle, yüksek vergi oranları pazarın büyümesini engelliyor. Bu çerçevede BTK’nın Numara Taşıma Sistemi, Şebeke içi fiyat kuralı gibi doğru ve zamanlı kararlarını destekliyoruz.

8 Ekim 2013 Salı

Pazarlama Mobilde! - I -


Mobil penetrasyonu %90 olan ülkemizde pazarlamacılar, mobilin öneminin farkına vardılar. Biz de mobil pazarlamanın sektördeki yerini araştırdık ve Vodafone Mobil Pazarlama, Sadakat Programları ve İş Ortaklıkları Kıdemli Müdürü Emre Kanaat’a sorularımızı yönelttik.

Mobil pazarlamayı genel olarak, akıllı mobil cihazlarda yer alan uygulama ve mobil sitelerde yapılan tanıtım, lansman ve satış kampanyalarının mobile uyarlanması şeklinde özetleyebiliriz. Mobil display reklam, SMS, MMS, anlık bildirim (push notification), QR kod, lokasyon bazlı çalışmalar en fazla bilinen mobil pazarlama ve reklam yöntemleri olarak gösterilebilir. SMS yani kısa mesaj gönderimi, geçmişten günümüze uzanan mobil pazarlamanın en çok kullanılan ve en bilinen yöntemi. Hedef kitleye ulaşım kolaylığı ve ortalama dört dakika gibi kısa bir süre içerisinde okunması nedeniyle geri dönüş oranı yüksek olan bir yöntem. Metnin içerisine müzik, video, resim gibi çoklu ortamların eklenerek gönderim yapılabilmesini sağlayan MMS kullanımı SMS kullanımına göre Türkiye’de daha az.

BTK’nın 2013 ikinci çeyrek raporuna göre hem SMS hem de MMS kullanımı geçtiğimiz çeyreğe göre düşüş gösteriyor. Yine de azımsanmayacak derecede SMS ve MMS kullanımı mevcut. Anlık bildirim gönderimi özellikle akıllı telefon ve tabletlerin kullanım oranları arttıkça, yüksek oranda tercih edilen bir pazarlama yöntemi oldu. Ülkemizde mobil cihazlara gönderilen anlık bildirimlerin tıklanma oranı %70 olduğundan son derece önemli ve geri dönüşü yüksek bir pazarlama yöntemi olarak karşımıza çıkıyor. Uygulama ve mobil site bazlı pazarlama yöntemleri, özellikle 2010 yılından sonra tüm dünyada büyük bir hız kazandı. Uygulama ya da mobil site içerisine yerleştirilen standart bannerlar, rich media reklamları, preroll (video reklam) ve advertorial’lar mobil display reklamlarda en bilinen ve fazlaca kullanılan yöntemler. Ayrıca interaktif gerçek zamanlı 3D oyunlar, sosyal ağ bağlantılı oyunlar üzerinden yapılan pazarlama da günümüzde oldukça kullanılmakta. OR kod kullanımı her ne kadar beklenen etkiyi yaratmasa da iyi bir mobil pazarlama aracı.

Pazarlanması istenilen ürünlerin mobil sayfasına yönlendirme sağlayabilen QR kod ile yaratıcı pazarlama örnekleri ortaya çıkıyor. Örneğin, 2012 yılında Hollandalı bir gezi organizatörü mobil cihazların yanı sıra aynı zamanda dergi, gazete gibi mecraları da kullanarak QR kod taraması yardımıyla geminin faaliyetlerini müşterilere hem ilgi çekici hem de eğlenceli bir biçimde tanıttı. Lokasyon bazlı pazarlama genellikle kullanıcı izinli bir pazarlama yöntemidir. Pazarlaması yapılacak ürün için gönderilecek veri kullanıcının isteğine bağ olarak ulaşır. Ürünü görmek isteyen kullanıcılar konumlarını aktif hale getirirler ve ulaşması istenen reklamı telefonda görüntüleyebilirler.


Neden mobil pazarlama?
Mobil pazarlamanın en önemli avantajlarından bazılarını kime, ne zaman ve nasıl ulaşılabildiğinin ölçülmesi şeklinde sıralayabiliriz. Diğer mecralarda ulaşılan kişi sayısı yaklaşık olarak tespit edebilirken, mobil pazarlamada sadece ulaşılan kişi sayısı değil, kişilerin demografik dağılımları, hangi sebeple dönüş yaptıkları, ne zaman dönüş yaptıkları dahi hesaplanabilir.

Mobil pazarlama hedefleme odaklıdır ve hedefleme yapılması geleneksel pazarlama kanallarına göre çok daha kolaydır. Zaman ve mekan kavramı içerisinde sıkışmadan, hedef kitle her nerede olursa olsun markanın vermek istediği mesaj ile karşılaşabilir. İyi bir pazarlama stratejisiyle uygulanan mobil reklamların geri dönüş oranları çok yüksek ve çok kısa zamanda gerçekleşir.

Mobil kullanımla paralel olarak pazarlama araçlarından biri olan uygulamaların da kullanımları artıyor. BTK’nın 2013 ikinci çeyrekte yayınladığı raporuna göre Türkiye’de 45 milyondan fazla 3G abonesi bulunuyor. Mobil internet kullanımı ise 25.067 TByte olarak dikkat çekiyor.

Mesajlaşma her geçen gün artıyor.
Portio Researh’ün 2012 yılında yaptığı araştırmaya göre global olarak mobil üzerinden mesajlaşma 2012 yılında yaklaşık 230 milyar dolar gelir sağladı ve bu rakam 2016 yılında 310 milyar dolar olacak. Mobil reklamlardan elde edilen gelirler artıyor IAB Adex araştırmasına göre Türkiye’de 2011’de 6 milyon TL olan mobil display reklam yatırımları 2012’de %83 büyümeyle 11 milyon TL’ye yükseldi. Mobil opt-in SMS/MMS 2011 reklam yatırımı ise 19 milyon TL’den 2012’de %31 büyümeyle 25 milyon TL’ye yükseldi. 2011 ve 2012 mobil sektör reklam yatırımları toplamı karşılaştırıldığında toplam internet yatırımı %31 oranında büyüme göstererek 943 milyon TL’ye yükseldi. Web tarafında display yatırımları %27 büyümeyle 374 milyon TL’ye yükseldi. Tüm mobil reklam yatırımları arasında, 2012 senesinde en fazla mobil reklam yatırımının mobil display reklamlarına yapıldı ve sonucunda %83 oranında büyüme kaydetti.

Pazarlama Mobilde! - II-


Mobil penetrasyonu %90 olan ülkemizde pazarlamacılar, mobilin öneminin farkına vardılar. Biz de mobil pazarlamanın sektördeki yerini araştırdık ve Vodafone Mobil Pazarlama, Sadakat Programları ve İş Ortaklıkları Kıdemli Müdürü Emre Kanaat’a sorularımızı yönelttik.

Mobil reklamın pazarlamadaki önemini, payını ve faydalarını değerlendirir misiniz?

Günümüzde mobil cihazlar hayatımızın merkezine yerleşti ve tüketicilerin bir parçası oldu. Bu sebeple mobil teknolojiler ve mobil reklam çok daha fazla markanın ilgisini çekiyor; bu alanın markaların pazarlama ve satış faaliyetlerinde artan oranlarda kullanıldığını görüyoruz.

Farklı araştırmalardan birkaç istatistiğe baktığımızda rakamlar kendiliğinden mobil reklamın ne kadar kişisel ve güçlü bir mecra olduğunu ortaya koyuyor. Morgan Stanley’in raporuna göre cep telefonu kullanıcılarının %91’i telefonlarını 24 saat boyunca kendilerine 1 metre mesafe içerisinde bulunduruyorlar. BBDO Global Survey’e göre cep telefonu kullanıcılarının %60’ı uyurken dahi telefonlarını yanlarında tutuyorlar. Bireyler tarafından bu derece benimsenmiş başka bir cihaz ya da platform bulunmuyor.

Markalar mobil cihazları mecraya dönüştürerek belirli kurallar çerçevesinde kullandıklarında; daha önceden geleneksel mecralarda sahip olmadıkları yetkinliklere kavuşuyorlar. Geleneksel iletişim kanallarının yüksek maliyetli ve riskli yöntemleri yerine, mobil reklam mecralarının sunduğu araçlar ile daha hızlı, düşük maliyetli ve etkin olarak tüketiciye ulaşabiliyorsunuz.

Mobilin markalara sunmuş olduğu ayrıcalıklardan kısaca bahseder isek: Markanızın iletişimini bireysel dokunuşlar ile yapabiliyorsunuz. Bu doğrultuda tekliflerinizi tüketicinin ihtiyaçları çerçevesinde şekillendirerek çok daha etkin geri dönüşler alıyorsunuz. Kişisel dokunuş; marka ve tüketici arasındaki özel ilişkiyi beraberinde getiriyor. Üstelik çift yönlü bir ilişkiden bahsediyoruz ki geleneksel mecralar ile karşılaştırıldığında mobil reklamın asıl farklılaştığı nokta burası oluyor. Mobil reklamı öne çıkartan diğer bir yetkinlik ise tüketiciler ile zaman ve lokasyon bağımsız iletişime geçme imkanı.

Global ile karşılaştırdığınızda Türkiye’de mobil pazarlama ve reklamın bugüne kadar yaşadığı gelişimi nasıl değerlendiriyorsunuz?

Mobil Pazarlama ve Reklam, Türkiye’nin global ile karşılaştırıldığında gerek teknoloji gerekse yaratılan değer olarak oldukça ileride olduğu bir alan. Vodafone Türkiye ekibi olarak kendimizi diğer pazarlar ile karşılaştırma olanağı buluyoruz ve buradaki gözlemimiz Türkiye’de markalara sunduğumuz imkanların oldukça üst seviyede olduğu yönünde. Bu nedenle Türkiye mobil pazarlama alanında dışarıya teknoloji ve know how ihraç eder bir konumda bulunuyor.

Biraz daha detaylı konuşmamız gerekir ise mobil pazarlama ve reklam alanındaki faaliyetleri üç başlık altında gruplayabiliriz: Promosyonel kampanyalar, sadakat uygulamaları ve iletişim faaliyetleri. Bunlardan ilk ikisi Türkiye’de yıllardır kullanılan ve markaların büyük faydalar elde ettiği alanlar. Global ile karşılaştırdığımızda bu faaliyetlerin o pazarlarda henüz yeni geliştiğini görüyoruz. Mobil reklam tarafına geldiğimizde özellikle İzinli Veri Tabanı uygulamaları Türkiye pazarında dikkat çekiyor. Bu alanda da Türkiye örnek gösteriliyor. Display grubu mecralar ise globalde yer alan uygulamalara paralel Türkiye’de de oldukça hızlı gelişiyor.


2013’teki gelişmeleri ve tahminleri değerlendirdiğinizde, 2014 senesinde ve sonraki senelerde Türkiye ve globalde nasıl gelişmeler yaşanacağını tahmin ediyorsunuz?

Mobil reklam alanındaki güçlü çift haneli büyüme trendinin önümüzdeki dönemde de devam edeceğini tahmin ediyoruz. Büyümenin arkasındaki dinamikleri incelediğimizde sektörün oldukça sağlıklı bir gelişim içerisinde olduğunu görüyoruz. Öncelikle markalar mobil reklam mecrasını nasıl kullanmaları gerektiğini keşfettiler ve benimsediler; bunun doğal sonucu olarak da pazarlama faliyetlerine mobil reklamı artan oranda kullanıyorlar. Piyasa arz tarafına bakar isek sunulan envanterin sayısı artarken aynı zamanda gelişiyor.

2014 senesi için mobil ticaret kavramının hayatımızda daha fazla yer almasını ve önem kazanmasını bekliyoruz. Markalar mobili pazarlama ve satış faaliyetlerinde daha fazla kullanmak ve bu alanı bir satış kanalına dönüştürmek istiyorlar. Önümüzdeki günlerde markalar ve tüketiciler arasındaki köprü rolümüzün çok daha ilerisine giderek satışın mobil platformlar üzerinden yapılacağı bir dünyaya ilerliyoruz.

Globale baktığımızda da trendler benzer yönde. Mobil’in hızlı büyümesi, mobil reklam mecralarının çeşitlenmesi ve tercih edilmesi, mobil ticaret faaliyetlerinin gündemde hızla yukarı çıkması gözlemlediğimiz gelişmeler.

Türkiye’de mobil pazarlama ve reklama en çok önem veren sektör telekomünikasyon sektörü. Vodafone’un mobil pazarlama açısından yıllar içerisindeki gelişimini ve gelecekte müşterilerine ne gibi faydalar sunacağını anlatır mısınız?

Vodafone da güçlü bir marka olarak mobil pazarlama ve reklamın sunmuş olduğu imkanları en iyi şekilde kullanmaya çalışıyor.

Mobil reklamı iletişim faaliyetlerimizde kullanmaya özen gösteriyor ve bu mecranın doğasına uygun içeriği oluşturmak için odaklanarak çalışıyoruz. Bu alanının payı gün geçtikçe artıyor; sektördeki önemli reklamverenlerden bir tanesi olduğumuzu söyleyebilirim.

Mobil Pazarlama kurgu ve altyapılarının tamamını kendi pazarlama faaliyetlerimizde kullanıyoruz. Özellikle sadakat programlarımızda hayata geçirdiğimiz kurgularda mobil teknolojilerin öne çıktığını söyleyebilirim. Mobil Ticaret kavramının öneminden haraket ile stratejilerimizi bu doğrultuda şekillendirdik ve farklı projeleri hayata geçirmeye başladık.

Bunlardan şu an içinde öne çıkanı ve en çok odaklandığımız platform “Avantaj Cepte”. Bu uygulamayı mobil ticaret faaliyetlerimizde ilk adım olarak tanımlayabiliriz.

Vodafone Avantaj Cepte uygulaması ile abonelerimize onlar için özel ve avantajlı tekliflerimizi akıllı telefonlar üzerinden sunuyor, müşteri deneyimlerini zenginleştirmeyi amaçlıyoruz. Vodafone Aboneleri kendilerine özel tekliflere lokasyon bazlı ve dijital kuponlar ile kolayca ulaşabilecekler.

Markalar tarafında ise bu platform üzerinden kendi ticari faaliyetlerine destek alternatif bir satış kanalı sunmayı ve sadakat uygulamaları için günümüz mobil teknolojilerini onlara açmayı amaçlıyoruz.

Markaların mobil pazarlama ve reklam planlarının başarılı olabilmesi için önerilerinizi alabilir miyiz? Nasıl bir yol izlemeli, neye dikkat etmeliler?

Mobil pazarlama ve kampanyaların başarılı olması için markalara biz 8 adımlı bir yol öneriyoruz.

- Ajans Seçimi: Mobil uygulamalarda başarı için uzmanlık oldukça önemli bir faktör. Bu noktada çalışılacak mobil pazarlama ajans, mobil reklam şirket ve network’ünü iyi seçmek gerekiyor.

- Tüketiciye Saygı: Mobil oldukça kişisel bir alan bu sebeple markalar bu alandaki faaliyetlerinde tüketici tercih ve mahremiyetine saygı göstererek ilerliyor olmalı. Mobil pazarlama Derneği’nin etik kuralları buradaki sınırları belirlemek açısından oldukça faydalı olacaktır.

- Kampanya Hedefleri: Tüm başarılı pazarlama kampanyalarında olduğu şekilde yola çıkmadan önce kampanyanın başarı kriterlerinin tanımlanması gerekir.

- Segmentasyon: Mobil’in en güçlü alanlarından bir tanesi birey bazında hedefleme yetkinliği. Ulaşmayı planladığımız kitleyi iyi tanımlamalı ve faaliyetlerimizin merkezine konumlamalıyız.

- İlgili Teklifler: Tüketici ile kişisel iletişim kurduğumuz ortamda sunduğumuz tekliflerin onların ilgisini çekecek şekilde kurgulanması gerekir.

- Kurgu ve İçerik: Mobil’in kendi doğası göz önüne alınarak kurgular ve içerik bu doğrultuda özel olarak hazırlanmalıdır. Diğer mecralar için hazırlanmış içeriğin mobil üzerinde kullanılması istenen sonuçların alınmasına engel olacaktır.

- Kanal ve Mecra Seçimi: Tanıtılacak ürünün çeşidine ve hedef kitleye göre mecralar seçilmeli. İş ortaklarının en büyük katma değeri özellikle bu noktada ortaya çıkmaktadır.

- Raporlama: Mobil pazarlama ve reklam çalışmalarını en ince detayına kadar raporlanabilmektedir. Kampanyalarla ilgili verilerin analiz edilerek ilerideki faaliyetler için bilgiye dönüştürülmesi oldukça faydalı olacaktır.

23 Eylül 2013 Pazartesi

Mobil Pazarlama Dersleri – Bahçeşehir Üniversitesi

Bahçeşehir Üniversitesi’ndeki Mobil Pazarlama derslerimiz üçüncü yaşına girdi. Yeni dönem için kayıtlar bu hafta başladı ve salı akşamları 19:00-22:00 saatleri arasında Beşiktaş Kampüsü’nde sektörden konuklarımızla birlikte Mobil Pazarlama ve Reklam dünyasındaki başlıkları işliyor olacağız.

Dersler sırasında örnek olay çözümlerine yer vererek öğrencilerin mobil pazarlamanın teorisi ve pratiğini birlikte öğrenmelerini, marka deneyimlerinin paylaşılmasını ve Mobil Pazarlama Ajanslarının sağladığı platformlarda yapılacak uygulamalar ile temel kavram ve teorilerin gerçek iş yaşamına uyarlanmasını amaçlıyoruz.

Detaylı bilgiye aşağıda yer alan ders portalinden ulaşabilirsiniz.